Κρητικος Χορός: Σούστα

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

Η Σούστα είναι ο πιο σύνθετος χορογραφικός χορός του νησιού. Πηδηχτή και γρήγορη, ξεφεύγει από τη σχηματική των υπόλοιπων χορών, με θεαματικούς σχηματικούς συνδυασμούς και χορευτικές μεταλλάξεις. Ξεκινά ως κυκλικός χορός και μετασχηματίζεται σε αντικριστές σειρές ανδρών και γυναικών (Ρέθυμνο), ή χορεύεται ομαδικά σε ζευγάρια, χωρίς πειθαρχημένη μορφή (Ηράκλειο, Λασίθι). Θεωρείται μορφή αρχαίου πολεμικού χορού, που διατηρήθηκε ως τη νεότερη εποχή και μεταπλάστηκε σε συγγενικές μορφές

Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η παρουσία της χορεύτριας, που διαμόρφωσε τον αρχικό χαρακτήρα του χορού και τον πολιτογράφησε σε χορό της αγάπης και του έρωτα.

Ο χορός αποτελείται από ένα σύνολο χορευτικών σχημάτων κατά τα οποία το σώμα κάνει συνεχείς αναπάλσεις, σαν να σπρώχνεται συνεχώς από κάποιο ελατήριο, εξ ου και το όνομα ΣΟΥΣΤΑ. Τα σχήματα αυτά κατανέμονται σε Πρώτο και Δεύτερο Μέρος. Ο χορός αποτελείται από ζευγάρια και ανδρών και γυναικών και οι χορευτές τοποθετούνται εναλλάξ σε παράταξη δύο ζυγών, με τον ένα ζυγό απέναντι από τον άλλο σε απόσταση 8 μέτρων περίπου. Οι χορευτές έχουν τις χορεύτριες στα δεξιά τους. Ξεκινάμε με μικρή ανύψωση των φτερνών και τα γόνατα ελαφρώς λυγισμένα. Τα χέρια πίσω στη μέση, στο ύψος των νεφρών.

soust

ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

Στο μέρος αυτό περισσότερο εμφανής είναι ο ρόλος της πρωτοχορεύτριας και περιλαμβάνει τα παρακάτω σχήματα:

Σχήμα 1

Χορευτές και χορεύτριες εκτελούν επί τόπου 24 σημειωτά βήματα, στηριγμένοι στα δάκτυλα, σε ρυθμό καλαματιανού. Συγχρόνως γίνεται το σουστάρισμα και οι χορευτές στρέφουν το κεφάλι πότε αριστερά και πότε δεξιά χαμογελώντας στους διπλανούς τους.

Σχήμα 2

Στη συνέχεια γίνονται 4 ψαλιδάκια, με 3 βήματα το καθένα εκ των οποίων: 1: Πηδάμε στο ένα πόδι και μετατοπίζουμε το βάρος στο άλλο που στηρίζεται στα δάχτυλα, ενώ το πρώτο πόδι έρχεται λυγισμένο ελαφρά εμπρός και πάνω με την καμάρα στραμμένη μάλλον προς τα πάνω.2: Στη συνέχεια το πρώτο πόδι επανέρχεται στη θέση του.3: Το δεύτερο πόδι ανασηκώνεται ελαφρώς και πατά στη θέση του.

Σχήμα 3

Στη συνέχεια γίνονται 12 βήματα σ τ α υ ρ ω τ ά, δεξιά και αριστερά, εναλλάξ ως εξής:

1: Το δεξί μικρό βήμα δεξιά, με τα δάκτυλα προς τα έξω. Το αριστερό σηκώνεται στα δάκτυλα.

2: Το αριστερό βήμα δεξιά, σταυρωτά μπροστά από το δεξί. Το δεξί σηκώνεται ελαφρά λυγισμένο πίσω.

3: Το δεξί πατά πάλι στη θέση του και ανασηκώνεται από το έδαφος το αριστερό. Μέτωπο δεξιά.

4: Το αριστερό βήμα αριστερά και πατά με τα δάχτυλα στραμμένα προς τα έξω. Το δεξί ανασηκώνεται στα δάχτυλα

5: Το δεξί βήμα αριστερά, σταυρωτά μπροστά από το αριστερό. Το δεξί σηκώνεται ελαφρά λυγισμένο πίσω.

6: Το αριστερό πατά πάλι στη θέση του και ανασηκώνεται από το έδαφος το δεξί.

Τα βήματα αυτά επαναλαμβάνονται μέχρι να γίνουν 12 και κατά την εκτέλεσή τους το σώμα εκτελεί πλήρεις κλίσεις δεξιά – αριστερά.

Σχήμα 4

Στη συνέχεια οι ζυγοί κάνουν «επίσκεψη» με 24 βήματα βήματα μπρος και πίσω με τον εξής τρόπο:

Και οι δύο ζυγοί ταυτόχρονα και ζυγημένοι συνεχώς προχωρούν εμπρός με ρυθμικά βήματα, ούτως ώστε στο 9ο βήμα να απέχουν μεταξύ τους 1 μέτρο. Στο 10ο κάθε χορευτής ενώνει το αριστερό πόδι στο δεξιό του, ενώ ταυτόχρονα κινεί ελαφριά το κεφάλι εμπρός χαιρετώντας τον απέναντί του. Εκτελεί στη συνέχεια το 11ο + 12ο επιτόπου και στη συνέχεια με 12 ρυθμικά βήματα προς τα πίσω επανέρχεται με την πλάτη στην αρχική του θέση.

Σχήμα 5

Στη συνέχεια οι χορεύτριες και των δύο ζυγών κάνουν α λ λ α γ ή θέσεων με 24 βήματα:

Ξεκινούν από τις θέσεις τους ταυτόχρονα και ζυγημένες διαρκώς, προχωρούν με ρυθμικά βήματα εμπρός και λίγο αριστερά έτσι ώστε στο 9ο βήμα να βρίσκονται στο μέσον του χώρου που χωρίζει τους δύο ζυγούς, αντιμέτωπες με τις απέναντι χορεύτριες και κοντά τους. Στο 10ο με βήμα μπροστά με το αριστερό τους πόδι κάνουν μεταβολή από τα αριστερά προς τα δεξιά και αλλάζουν τις θέσεις τους κάνοντας επιτόπου τα βήματα 11+12.

Στη συνέχεια με 12 ρυθμικά βήματα προς τα πίσω και λίγο δεξιά τους προχωρούν με την πλάτη προς τις νέες τους θέσεις και κατά το 10ο – 12ο κάνουν κλίση αριστερά. Συγχρόνως οι χορευτές κάνουν και αυτοί 24 σημειωτά βήματα ρυθμικά, τα μεν πρώτα 12 με το ίδιο αρχικό μέτωπο , τα δε δεύτερα 12 με κλίση δεξιά τους, για να υποδεχτούν τις νέες χορεύτριες.

Σχήμα 6

Από τη νέα τους θέση οι χορευτές και οι χορεύτριες εκτελούν 12 σταυρωτά βήματα όπως στο σχήμα 3. Στο 12ο βήμα πλησιάζουν και φέρνουν σε ελαφρά επαφή τους δεξιούς τους ώμους.

Σχήμα 7

Από τη θέση της ελαφράς επαφής των ώμων, όλα τα ζευγάρια κάνουν κύκλο από αριστερά προς τα δεξιά, με 12 βήματα προς το τέλος των οποίων απομακρύνονται και ξανάρχονται στη θέση τους.

Σχήμα 8

Γίνεται κα πάλι αλλαγή όπως στο σχήμα 5 και επανέρχονται στη θέση τους οι αρχικές χορεύτριες.

Σχήμα 9

Επαναλαμβάνονται τα ψαλιδάκια του 2ου σχήματος.

Σχήμα 10

Γίνεται κύκλος όπως και στο σχήμα 7 και οι χορευτές επανέρχονται στο αρχικό μέτωπο του χορού.

Σχήμα 11

Από την αρχική παράταξη οι χορευτές και οι χορεύτριες εκτελούν συγχρόνως ένα γ έ λ α σ μ α με 24 βήματα ως εξής:Όλα τα ζευγάρια και των δύο ζυγών ξεκινάνε ταυτόχρονα και ζυγημένα διαρκώς, προχωρούν εμπρός με 12 μικρά και ρυθμικά βήματα. Συγχρόνως με την εκκίνηση, φέρνουν και τα χέρια τους σε χαλαρή πρόταση με τους αγκώνες ελαφρά λυγισμένους προς τα έξω, με τα δάχτυλα επίσης ελαφρά λυγισμένα κα τις παλάμες στραμμένες λίγο προς τα πάνω, υποκρινόμενοι ότι προτίθενται να χαιρετίσουν τους απέναντί τους. Μετά το 9ο βήμα (δεξί πόδι) αφού έχουν πια πλησιάσει, κάνουν ένα μεγάλο βήμα (το 10ο) του αριστερού ποδιού εμπρός και λίγο δεξιά, κάνουν μια περιστροφή από αριστερά προς τα δεξιά, την οποία ολοκληρώνουν με δύο επί τόπου βήματα με το αριστερό και το δεξί πόδι (11ο+12ο). Συγχρόνως κινούν και τα χέρια τους γρήγορα και τα φέρνουν πάνω, πλάγια και πίσω, στην αρχική τους θέση, στο 12ο βήμα. Στη συνέχεια με 12 ρυθμικά βήματα προς τα πίσω επανέρχονται με την πλάτη στις αρχικές τους θέσεις.

Σχήμα 12

Ακολούθως εκτελούν χ α ι ρ ε τ ι σ μ ό με 24 βήματα ως εξής:

Οι χορευτές και οι χορεύτριες και των δύο ζυγών ξεκινάνε ταυτόχρονα και προχωρούνε προς τα εμπρός, όπως και στο προηγούμενο σχήμα, με 12 ρυθμικά βήματα. Στο 8ο όμως συνδέουν με τις παλάμες τους τα χέρια τους με τους απέναντι χορευτές και κάνουν ζευγάρια. Έτσι συνδεδεμένοι κάνουν με τα υπόλοιπα τέσσερα βήματα (9-12), μια πλήρη στροφή, κινούμενοι από αριστερά προς τα δεξιά, με τη συμπλήρωση της οποία αποσυνδέουν τα χέρια τους και τα επαναφέρουν γρήγορα στην αρχική τους θέση. Στη συνέχεια με 12 ρυθμικά βήματα προς τα πίσω επανέρχονται με την πλάτη στις αρχικές τους θέσεις.

Σχήμα 13

Εν συνεχεία εκτελούν χαιρετισμό α γ κ α ζ έ, με 24 βήματα ως εξής:

Προχωρούν μπροστά χορεύοντας όπως και στα δύο προηγούμενα σχήματα. Τώρα όωμς έχουν φέρει μπροστά μόνο το δεξί τους χέρι, ενώ το αριστερό παραμένει πίσω στη θέση του. Στο 8ο βήμα συνδέουν το δεξί τους χέρι με το δεξί των απέναντί τους, με αγκίστρωση των αγκώνων τους κι έτσι αγκαζέ εκτελούν κύκλο δεξιά με τα υπόλοιπα τέσσερα βήματα. Στο 12ο λύνουν τη λαβή και επαναφέρουν το χέρι στην αρχική του θέση. Στη συνέχεια με 12 ρυθμικά βήματα προς τα πίσω επανέρχονται με την πλάτη στις αρχικές τους θέσεις.

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Στο μέρος αυτό είναι περισσότερο εμφανής ο ρόλος του χορευτή, περιλαμβάνοντας τα παρακάτω σχήματα:

Σχήμα 1

Οι χορευτές και των δύο ζυγών αποχωρίζονται από τις χορεύτριες με 24 βήματα ως εξής:

Ταυτοχρόνως ξεκινούν από τις θέσεις τους οι χορευτές και των δύο ζυγών και με 4 ρυθμικά βήματα προχωρούν μπροστά. Εκτελούν μεταβολή από αριστερά προς τα δεξιά κατά τα βήματα 4-6 και με τα υπόλοιπα έξι βήματα, έρχονται απέναντι από τις χορεύτριές τους, σε απόσταση γύρω στα 3 μέτρα. Οι μέχρι τώρα δύο ζυγοί γίνονται τέσσερις. Οι χορευτές κατέχουν τους κεντρικούς ζυγούς και έχουν τα νώτα τους στραμμένα προς το κέντρο και το πρόσωπο προς το πρόσωπο των απέναντι χορευτριών τους. Συγχρόνως οι χορεύτριες εκτελούν επί τόπου 12 σημειωτά βήματα κι έρχονται σε ευθεία γραμμή με τ τις χορεύτριες του απέναντι ζυγού. Στη συνέχεια όλοι μαζί κάνουν σ’ αυτές τις θέσεις άλλα 12 σημειωτά βήματα.

Σχήμα 2 : Γίνεται εναλλαγή όπως στο Σχ.2 του Πρώτου Μέρους.

Σχήμα 3 : Γίνονται 12 σταυρωτά βήματα όπως στο Σχ.3 του Πρώτου Μέρους

Σχήμα 4 : Γίνεται «επίσκεψη» όπως στο Σχ.4 του Πρώτου μέρους.

Σχήμα 5: Στη συνέχεια όλοι μαζί, χορευτές και χορεύτριες, με 12 βήματα μπροστά και μεταβολή (στα βήματα 10-12), αλλάζουν τις θέσεις τους. Επιστρέφουν δε στις νέες τους θέσεις με 12 ρυθμικά βήματα, που εκτελούνται με την πλάτη. Τώρα τους κεντρικούς ζυγούς κατέχουν οι χορεύτριες, οι οποίες έχουν το πρόσωπό τους στραμμένο προς τους απέναντί τους χορευτές που κατέχουν τους ακρινούς ζυγούς.

Σχήμα 6 : Γίνονται 12 σταυρωτά βήματα όπως στο Σχ. 3 του Πρώτου Μέρους

Σχήμα 7 : Στη συνέχεια όλοι εκτελούν χαιρετισμό με 24 βήματα (12 μπροστά και 12 πίσω).όπως το Σχήμα 12 του Πρώτου Μέρους.

Σχήμα 8 :

Στο σχήμα αυτό οι χορεύτριες εκτελούν στροφή κάτω από το χέρι των χορευτών και κατόπιν αποχωρούν όλοι ομαδικά. Όλα αυτά εκτελούνται με 24 βήματα, ως εξής:

Οι χορεύτριες και οι χορευτές ταυτοχρόνως προχωρούν προς τα μπροστά (ο ένας προς τον άλλο) με 6 ρυθμικά βήματα. Οι χορευτές τεντώνουν σε χαλαρή πρόταση το αριστερό τους μόνο χέρι, οι χορεύτριες τείνουν το δεξί. Στο 6 βήμα, οι χορευτές παύουν να προχωρούν και εκτελούν επί τόπου άλλα 6 ρυθμικά βήματα (7ο-12ο) . Οι χορεύτριες στο 6ο βήμα στηρίζουν την διξιά τους παλάμη στην αριστερή παλάμη των χορευτών τους και στηριζόμενες κατ’ αυτόν τον τρόπο, εκτελούν στην συνέχεια κάτω από τοα αριστερό χέρι των χορευτών, στροφή από τα αριστερά προς τα δεξιά με άλλα 6 βήματα, κι έρχονται στο τέλος στο δεξί πλάι του χορευτή τους. Στο 11ο λύνουν τη λαβή και φέρουν το χέρι τους πίσω στη θέση του, ενώ ταυτοχρόνως με το αριστερό παίρνουν αγκαζέ τον χορευτή τους από τον δεξιό αγκώνα. Από τη θέση αυτή, συνδεμένοι αγκαζέ, εκτελούν όλοι 12 βήματα προς τα πίσω και αποχωρούν.

Αυτό το όγδοο σχήμα λέγεται και πιρουέτα και αποτελεί το τέλος του χορού.

Του Διον.Κ.Παρούτσα

Διαβάστηκε 568 φορές
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Λαϊκή Τέχνη Κρητικος Χορός: Χανιώτης ή Συρτό »