Μεϊντάνι

Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(3 ψήφοι)

Το Μεϊντάνι, που στα τουρκικά σημαίνει πλατεία, είναι η παλιότερη γειτονιά της Χαλέπας και εκτείνεται γύρω από τη μικρή πλατεία του Αγίου Νικολάου. Μέχρι την ανταλλαγή των πληθυσμών του 1923 η περιοχή κατοικούνταν από Χριστιανούς και Μουσουλμάνους, οι δεύτεροι κατοικούσαν κυρίως στα ανατολικά της εκκλησίας και μέχρι τον πύργο των Ζούνηδων.

 


Η φωτογραφία δείχνει την εικόνα της οδού Ακρωτηρίου δυτικά της πλατείας, αμέσως μετά τη ρυμοτόμηση. Τα κτίρια αριστερά υπάρχουν ακόμη σήμερα. Τα δεξιά έχουν κατεδαφιστεί και ανοικοδομηθεί. Στη θέση του τσιμεντένιου στύλου, υπήρχε η προηγούμενη αυλόπορτα και η εικόνα σήμερα εκεί δεν έχει αλλάξει. θα ήταν όμορφο αν μπορούσε να αναστηλωθεί.

 

Φαίνεται ότι η διαμόρφωση της πλατείας, όπως και η οικοδόμηση της εκκλησίας και ενός τζαμιού για τις θρησκευτικές ανάγκες των κατοίκων, έγινε γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα, όπως αποδεικνύει και η αρχιτεκτονική των κτιρίων. Η πλατεία ήταν για πολλά χρόνια το κέντρο της ζωής στη Χαλέπα και διέθετε καταστήματα και καφενεία, αλλά και το Ειρηνοδικείο και το Δημαρχείο του προαστίου, αφού όπως είναι γνωστό, η Χαλέπα ήταν χωριστός δήμος και ενώθηκε με το δήμο Χανίων στις αρχές της δεκαετίας του 1920. Εκεί βρισκόταν και το Ελληνικό σχολείο, χωρισμένο σε Αρρεναγωγείο και Παρθεναγωγείο, όπως κι ένα Μουσουλμανικό. Το Ελληνικό σχολείο που αποκαταστημένο πρόσφατα στολίζει την πλατεία, είναι και ο πιθανότερος τόπος υπογραφής της Συνθήκης της Χαλέπας.

Ο παλιός χρονικογράφος των Χανίων Γ. Δημοτάκης και ο εκπαιδευτικός Αντώνης Τρακάκης, μας άφησαν αρκετές πληροφορίες για την περιοχή και τους κατοίκους της και από κει θα αντλήσουμε τα περισσότερα στοιχεία αυτού του άρθρου.

Γύρω στη μικρή πλατεία κατοικούσαν μερικές από τις παλιότερες και σπουδαιότερες οικογένειες της Χαλέπας, όπως η οικογένεια του αρχηγού του κόμματος των «Ξυπόλυτων» Κωστή Μητσοτάκη, του Μανούσου Κούνδουρου, αρχηγού της Μεταπολιτευτική Επανάστασης, του Παρθενίου Κελαϊδή, επιφανούς ιερωμένου και αγωνιστή, του γιατρού Βαρούχα και άλλων. Στα καταστήματα περιλαμβάνονταν δύο καφενεία, ένα χριστιανικό που διέθετε και μπιλιάρδο και ένα τουρκοκρητικό, περίφημο για τον τουρκικό καφέ και τα χειμερινά ζεστά του (αργότερα πέρασε κι αυτό σε ελληνικά χέρια), ένα κουρείο και ένα μπακάλικο.

Υπήρχε επίσης το Καρακόλι, αστυνομικός σταθμός. Στα 1903 δημιουργήθηκε στο Μεϊντάνι ενα σωματείο που ονομάστηκε «Εντευκτήριον», το οποίο στεγάστηκε στο σπίτι του πρώην «μπίμπαση» (ταγματάρχη) της τουρκικής Χωροφυλακής, Γ. Γεωργακάκη. Εκεί χορεύονταν και ευρωπαϊκοί χοροί της εποχής (πόλκα, πόλκα μαζούρκα, πα ντε κατρ, βαλς) υπό τους ήχους κιθάρας, μαντολίνου και μιας λατέρνας.

Όπως είπαμε, στην πλατεία βρισκόταν και το δημαρχείο της Χαλέπας. Δήμαρχοι χρημάτισαν οι Γ. Βασιάδης, Γ. Γιαννακάκης και ο γενικός επιθεωρητής Μέσης Εκπαίδευσης Κυρ. Χελιουδάκης. Ο Βασιάδης, που ήταν και δεξιός ψάλτης στον Αγιο Νικόλαο, επιλέχτηκε από τον πρίγκιπα Γεώργιο για να ψάλει στο εκκλησάκι του Αγίου Ιωάννη, που ως Αρμοστής εκκλησιαζόταν τότε. Κάποτε χρειάστηκε να κατέβει στο πηγάδι της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου για να βγάλει κάτι που έπεσε μέσα, αφού κανείς άλλος δεν ήταν πρόθυμος. Δυστυχώς την ώρα που τον κατέβαζαν κόπηκε το σχοινί που ήταν δεμένος κι έτσι πνίγηκε.

Στη νοτιοδυτική πλευρά της πλατείας υπήρχε μικρό τζαμί και τουρκικό σχολείο, που αργότερα αγοράστηκε (από την Εθνική Τράπεζα) από το Θρ. Βουτσαδάκη και σώζεται και σήμερα. Ο σημερινός ιδιοκτήτης, κ. Μ ιχ. Βουτσαδάκης, με πληροφόρησε ότι εκεί βρισκόταν το γραφείο των μουσουλμανικών Εβκαφίων των Χανίων. Η ρυμοτόμηση της οδού Ακρωτηρίου κατάστρεψε πολλά από τα κτίσματα που υπήρχαν εκεί και μεταξύ αυτών και το εντυπωσιακό θύρωμα της αυλής του τζαμιού, από το οποίο σήμερα σώζεται η συνεχόμενη θολωτή διάβαση προς την αυλή. Η κεντρική είσοδος του κτιρίου βρίσκεται στον όροφο και η αρχιτεκτονική του, που θυμίζει αντίστοιχα κτίρια της Θράκης, έχει πολλές επιρροές από τη βενετοκρατία. Νοτιότερα βρίσκεται η παράλληλη με την Ακρωτηρίου οδός Δρομονέρου. Κάποτε ήταν από τους γραφικότερους δρόμους της Χαλέπας. Πρόσφατα έχασε μεγάλο μέρος της γραφικότητας της εξαιτίας της ανοικοδόμησης. Ξεκινά από την οδό Σαμαριάς στον Κατσαμπά, ακριβώς εκεί όπου βρισκόταν το αγγειοπλαστείο του Στρατουδάκη, που οι πήλινες κατασκευές του στόλιζαν τα περισσότερα σπίτια στα νεοκλασικά Χανιά. Σήμερα σώζονται οι τοίχοι του κάτω μέρους του κτιρίου και η τοξωτή είσοδος του εργαστηρίου, ερειπωμένα. Το πάνω τμήμα, επί της οδού Δρομονέρου, κατεδαφίστηκε πριν λίγα χρόνια όπως κι ένα θαυμάσιο διώροφο νεοκλασικό σπίτι λίγο παραπάνω, που στη θέση του κτίστηκε πολυκατοικία. Στο δρόμο αυτό κατοικούσαν οι οικογένειες του γιατρού Μελισσάκη, του Γ. Ποθουλάκη, πατέρα της γνωστής παλιάς Χανιώτισσας δημοσιογράφου και συγγραφέως, Δήμητρας, του Μιχαήλ Φούμη, πατέρα των αδελφών Φούμη, στενότατων συνεργατών του Βενιζέλου και άλλοι. Στο σπίτι του Γ. Ποθουλάκη υπήρχε εργαστήριο ποτοποιίας όπου κατασκευαζόταν η δημοφιλέστατη για την εποχή (ιδίως στους μουσουλμάνους) μαστίχα. Στον ίδιο δρόμο υπάρχουν σήμερα κάποια θαυμάσια αποκαταστημένα παλιά σπίτια.

Χανιώτικα Νέα - Mανώλης Μανούσακας

Διαβάστηκε 803 φορές
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Πύργος Χαλέπας Πλατεία Καγιαλέ »